نشست ایران، ترکیه، پاکستان و عربستان مقدمه‌ای برای شکل‌دهی به امنیت درون‌زاست/ آمریکا در مذاکره جدی نیست
بقایی می‌گوید نشست ایران، ترکیه، پاکستان و عربستان مقدمه‌ای برای اقدامات گسترده‌تر در مسیر شکل‌دهی به امنیت درون‌زا است
به گزارش فردای خبر، اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری هفتگی با اصحاب رسانه ضمن عرض تسلیت به مناسبت شهادت حضرت فاطمه (س) گفت: امروز مصادف با سالروز حمله تروریستی به حرم مطهر شاهچراغ (ع) در شیراز است که در آبان‌ماه ۱۴۰۱ رخ داد و طی آن، تعدادی از هم‌وطنانمان، ازجمله سه دانش‌آموز، به شهادت رسیدند. به روان پاک تمامی شهدای این حادثه درود می‌فرستیم و یاد و خاطره آنان را گرامی می‌داریم.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی اظهار کرد: امروز همچنین سالروز ثبت تخت جمشید در فهرست میراث جهانی یونسکو به‌عنوان یکی از نخستین آثار تاریخی ایران است. نکته قابل‌توجه آن است که این رویداد در سال ۱۳۵۸ و در نخستین روزهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی به وقوع پیوست. این موضوع معنادار است و نشان می‌دهد که پاسداشت و تکریم میراث تمدنی و فرهنگی ایران، همواره برای ملت و کشور ما از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده است.
دیپلمات ارشد کشورمان بیان کرد: تحولات منطقه‌ای با سرعت در حال وقوع است و نگرانی‌های متعددی در این زمینه وجود دارد. جمهوری اسلامی ایران با هوشمندی، تحولات منطقه را رصد می‌کند و برای مواجهه با هرگونه رویداد احتمالی آمادگی دارد. این روند رصد و آمادگی برای مواجهه با تحولات مختلف همچنان ادامه خواهد یافت.
نشست با کشورهای منطقه به پیشنهاد عاصم منیر برگزار می‌شود
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: همان‌طور که معاون محترم دبیر شورای عالی امنیت ملی اعلام کرد، قرار است امروز تهران میزبان مقام‌های ارشد سه کشور ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی باشد. وزیر دفاع عربستان سعودی، فرمانده ارتش پاکستان و رئیس دستگاه اطلاعاتی ترکیه به ایران سفر خواهند کرد.
بقایی گفت: ابتکار برگزاری این نشست در جریان سفر آقای عاصم منیر به تهران مطرح شد و جمهوری اسلامی ایران نیز با دیدگاهی مساعد آن را بررسی کرد. پس از آن، مقدمات لازم برای برگزاری این نشست فراهم شد و قرار است این دیدارها امروز انجام شود.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی اظهار کرد: از نظر ما، نفس تلاش کشورهای منطقه برای ایجاد سازوکارهای امنیت منطقه‌ای، یا دست‌کم گفت‌وگو و تأمل درباره چنین سازوکارهایی بر مبنای منافع مشترک، اقدامی قابل‌توجه و ارزشمند است. این نشست می‌تواند مقدمه‌ای برای اقدامات گسترده‌تر در مسیر شکل‌دهی به امنیت درون‌زا باشد؛ موضوعی که جمهوری اسلامی ایران چندین دهه بر آن تأکید کرده و همواره بر این باور بوده است که امنیت منطقه تنها از طریق ابتکار عمل و با در نظر گرفتن ملاحظات امنیتی کشورهای منطقه قابل تأمین خواهد بود.
دیپلمات ارشد کشورمان بیان کرد: تحولات دو سال اخیر، به‌ویژه هشت ماه گذشته، نشان داده است که دستیابی به امنیت پایدار و قابل اتکا در منطقه، جز از طریق ایجاد اعتماد و گسترش همکاری میان کشورهای منطقه امکان‌پذیر نخواهد بود. بر همین اساس، تقویت تعاملات منطقه‌ای و تلاش برای شکل‌دهی به سازوکارهای مشترک امنیتی می‌تواند نقش مؤثری در تأمین ثبات و امنیت پایدار ایفا کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: قرار است در جریان دیدارهای این سه مقام با رئیس‌جمهور و دبیر شورای عالی امنیت ملی، درباره موضوعات مختلف گفت‌وگو شود. این نشست، نخستین جلسه در این چارچوب است و طبیعتاً دستور کار جلسات بعدی نیز باید در ادامه مشخص و درباره آن تصمیم‌گیری شود.
بقایی گفت: بدون تردید، موضوعات مهم منطقه‌ای، از جمله توسعه‌طلبی رژیم صهیونیستی، تحولات فلسطین اشغالی و وضعیت مناطق پیرامونی، به‌ویژه لبنان، از جمله محورهایی خواهند بود که در این نشست مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرند.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی اظهار کرد: به‌طور کلی، برگزاری چنین نشستی نمی‌تواند فارغ از پیامدهای تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران و آثار و تبعات آن برای کل منطقه باشد. ازاین‌رو، این موضوع قطعاً یکی از محورهای مهم گفت‌وگوهای پیش رو خواهد بود.
اروپا واقع‌بین باشد
بقایی درباره اظهارات وزیر خارجه المان که گفته بود با بریتانیا و فرانسه به‌دنبال مذاکره با ایران است، گفت: این موضوع به معنای تغییر رویکرد نیست؛ بااین‌حال، باید امیدوار باشیم که طرف‌های اروپایی با مشاهده پیامدهای ناشی از تجاوزهای آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه امنیت منطقه و همچنین تحولات داخلی خود، با واقع‌بینی بیشتری به تحولات منطقه غرب آسیا نگاه کنند.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی اظهار کرد: کشورهای اروپایی در مدت گذشته به هیچ عنوان رویکردی سازنده در پیش نگرفته‌اند. آن‌ها نه‌تنها تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران را به‌صراحت محکوم نکردند، بلکه مواضعی اتخاذ کردند که دست‌کم بیانگر مماشات و بی‌عملی در برابر چنین تجاوز نظامی بود.
دیپلمات ارشد کشورمان بیان کرد: کشورهای اروپایی باید کارنامه عملکرد خود در دو سال گذشته را آسیب‌شناسی کنند؛ چراکه رویکرد آن‌ها موجب شده است به بخشی از مشکل تبدیل شوند. این مسئله هم در تبعیت آن‌ها از آمریکا در موضوع سازوکار اسنپ‌بک و هم در خودداری از محکوم کردن تجاوز نظامی رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه تأسیسات هسته‌ای ایران مشهود بوده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: کشورهای اروپایی به‌جای حمایت از طرفی که هدف تجاوز قرار گرفته بود، پیام‌ها و مواضعی اتخاذ کردند که در عمل در راستای حمایت از تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار داشت. امیدواریم این سه کشور اروپایی با واقع‌بینی بیشتری نسبت به گذشته، تحولات منطقه را ارزیابی کنند و در جهت اتخاذ رویکردی مستقل و سازنده در قبال مسائل منطقه غرب آسیا گام بردارند.
برای میراث مشترک تاریخی ارزش بسیاری قائل هستیم
بقایی گفت: اتفاقی که در ارتباط با ازبکستان رخ داد، هشداری به آمریکایی‌ها بود؛ چراکه رویکرد تندروانه برخی مقام‌های آمریکایی نسبت به تاریخ، فرهنگ و تمدن ایران، در عمل رویکردی نادرست و غیرقابل‌قبول است. میراث مشترک ایران و کشورهای منطقه در جای‌جای این جغرافیا قابل مشاهده است و ما برای این میراث و پیوندهای تاریخی و فرهنگی ارزش بسیاری قائلیم. اطمینان داریم که داشته‌های مشترک ما، از جمله میراث تاریخی و تمدنی مشترک با کشورهای همسایه و فراتر از آن، می‌تواند مبنایی برای تداوم و تقویت روابط دوستانه میان ملت‌ها و کشورها باشد.
عامل افزایش قیمت نفت آمریکاست
سخنگوی دستگاه دیپلماسی اظهار کرد: آنچه برای جمهوری اسلامی ایران اهمیت دارد، صیانت از منافع و امنیت ملی کشور است. عامل اصلی افزایش قیمت نفت، اقدامات خود آمریکایی‌ها و ناامن‌سازی تنگه هرمز و کشتیرانی بین‌المللی است. نباید فراموش کنیم که چند ماه پیش، رئیس‌جمهور آمریکا با افتخار اعلام کرد که رفتار کشورش شبیه دزدان دریایی است؛ چراکه نیروهای آمریکایی اقدام به توقیف و تصاحب کشتی‌ها کرده‌اند.
دیپلمات ارشد کشورمان بیان کرد: آنچه مردم ایران و جهان امروز در قالب افزایش قیمت سوخت و بروز مشکلات اقتصادی با آن مواجه هستند، ریشه در اقدامات غیرقانونی و تجاوزکارانه آمریکا علیه کشورهای مختلف، به‌ویژه کشورهای منطقه ما، دارد. بنابراین، مسئولیت پیامدهای اقتصادی و امنیتی ناشی از این اقدامات را باید متوجه عاملان اصلی آن دانست.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: اظهارات و ادعاهای مطرح‌شده از سوی مقام‌های آمریکایی درباره حوادث و جنایات رخ‌داده نیز چندان تعجب‌آور نیست. در ارتباط با جنایت میناب، هنوز هم هر از گاهی ادعا می‌کنند که این حادثه ناشی از عملکرد هوش مصنوعی بوده است. واقعیت‌های موجود در منطقه و جهان، در نهایت خود را نشان می‌دهند و بر توهمات و ادعاهای مطرح‌شده غلبه خواهند کرد. انتظار می‌رود هر طرف در حد و اندازه مسئولیت‌های خود پاسخ‌گو باشد و واقعیت‌ها را بپذیرد.
تبریک به لولا داسیلوا و مردم برزیل
بقایی گفت: انتخاب مردم برزیل را تبریک می‌گویم و به مردم این کشور و رئیس‌جمهور منتخب آن تبریک عرض می‌کنم. انتخابات برزیل از اهمیت بسیاری برخوردار بود و ما به تصمیم و انتخاب مردم این کشور احترام می‌گذاریم؛ همان‌گونه که همه کشورها باید به اراده ملت‌ها احترام بگذارند.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی اظهار کرد: اکثریت مردم برزیل مسیر آینده حکمرانی و سیاست‌گذاری در کشورشان را مشخص کردند. این موضوع از اهمیت و معنای ویژه‌ای برخوردار است و نشان می‌دهد که مردم، با وجود القائات و فشارهای ناعادلانه، بر اساس تشخیص خود از مصالح و منافع کشورشان تصمیم می‌گیرند و مسیری را انتخاب می‌کنند که آن را در راستای منافع ملی خود می‌دانند.
پیگیر وضعیت خلبانان ایرانی هستیم
دیپلمات ارشد کشورمان بیان کرد: در خصوص موضوع خلبانان ایرانی در قطر، چنانچه اسناد و اطلاعات دقیق و مستندی درباره شهادت آنان ارائه نشود، فرض ما این خواهد بود که کشوری که هواپیما در آن مورد اصابت قرار گرفته است، باید در این زمینه پاسخ‌گو باشد. ما این موضوع را در فرصت‌های مختلف مطرح کرده‌ایم و پیگیری‌های لازم را انجام داده‌ایم.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: مدتی قبل، یک هیئت فنی به قطر اعزام شد و گفت‌وگوهای خوبی در این زمینه صورت گرفت. پیگیری موضوع همچنان ادامه دارد و ما در این خصوص تعامل نزدیکی با ستاد کل نیروهای مسلح داریم.
آمریکا دیکته را با مذاکره اشتباه گرفته است
بقایی گفت: واقعیت این است که طرف آمریکایی در مذاکرات جدی نیست و مذاکره را با دیکته کردن اشتباه می‌گیرد. آمریکا به‌طور مداوم دروغی را تکرار می‌کند. کافی است اظهارات مقام‌های آمریکایی را در کنار یکدیگر قرار دهید تا تناقض‌های موجود در مواضع آن‌ها آشکار شود. برای نمونه، در جریان تجاوز نظامی اخیر، تنها نیم ساعت پیش از اصابت موشک‌ها به ایران، رئیس‌جمهور آمریکا در پیامی اعلام کرد که دستور داده است همه مسیرها برای مذاکره با ایران دنبال شود. آیا می‌توان در چنین رویکردی نشانه‌ای از حسن نیت مشاهده کرد؟
سخنگوی دستگاه دیپلماسی اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران هیچ‌گاه پنجره دیپلماسی را نبسته است و همواره برای مردم خود روشن کرده‌ایم که در مسیر دیپلماسی، جدی و ثابت‌قدم هستیم. ما این رویکرد را در عمل نیز نشان داده‌ایم و موضوع صرفاً به مواضع سیاسی محدود نمی‌شود. در سال ۲۰۱۵ وارد توافقی شدیم که طی چهار سال پس از آن، بدون خدشه به تعهدات خود، آن را اجرا کردیم؛ این آمریکا بود که توافق را نقض کرد.
دیپلمات ارشد کشورمان بیان کرد: این سابقه بخشی از کارنامه و عملکرد آمریکاست؛ به‌ویژه در دو مقطع که در حال گفت‌وگو بودیم، شاهد رفتارهای متناقض این کشور بوده‌ایم. در یکی از این موارد، درحالی‌که مذاکرات در جریان بود، تنها نیم ساعت پیش از حمله، رئیس‌جمهور آمریکا از تمایل واشنگتن به مذاکره با ایران سخن گفت. در آخرین مورد نیز، توافق اسلام‌آباد که به امضای رئیس‌جمهور فعلی آمریکا رسیده بود، تنها سه هفته دوام آورد.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: در چنین شرایطی، کشوری را پیدا کنید که بیش از جمهوری اسلامی ایران بر مواضع خود پایبند بوده و مسئولانه عمل کرده باشد؛ کشوری که با وجود تمام این بدعهدی‌ها، همچنان مسیر دیپلماسی را باز نگه داشته و زمینه را برای ادامه تعاملات فراهم کرده است. ایران از کشورهای منطقه استقبال می‌کند و به تلاش‌های میانجی‌گرانه پاسخ می‌دهد. همان‌گونه که در دفاع از خود جدی عمل کرده‌ایم، در عرصه دیپلماسی نیز جدی هستیم.
بقایی گفت: کسانی از دیپلماسی و مذاکره هراس دارند که از منطق برخوردار نباشند. مردم ایران از تجربه تاریخی و منطقه‌ای برخوردارند و توانمندی خود را در عرصه مذاکرات نشان داده‌اند. بااین‌حال، طرف مقابل هنوز به این جمع‌بندی نرسیده است که هرگاه از دیپلماسی سخن می‌گوید، باید به الزامات و اصول آن نیز پایبند باشد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی اظهار کرد: دیپلماسی به معنای مجموعه‌ای از داده‌ها و ستانده‌هاست و بر مبنای تعامل متقابل شکل می‌گیرد. نمی‌توان به‌صورت یک‌جانبه از کشوری انتظار داشت که امتیاز بدهد، درحالی‌که تحریم‌ها علیه آن کشور همچنان حفظ شود و طرف مقابل نیز از اقدامات یک رژیم متجاوز و ناقض حقوق ملت‌ها حمایت کند. نمی‌توان هم‌زمان چنین رویکردی را دنبال کرد و به‌طور مداوم مدعی شد که ایران پاسخ‌گو نیست. دیپلماسی واقعی مستلزم پذیرش مسئولیت، احترام به تعهدات و آمادگی برای تعامل متوازن و متقابل است.
سفر پزشکیان به اجلاس کشورهای صادرکننده گاز
بقایی گفت: سفر رئیس‌جمهور به اجلاس کشورهای صادرکننده گاز انجام خواهد شد. این سفر از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ چراکه فرصتی برای گفت‌وگو و رایزنی میان کشورهای تأمین‌کننده انرژی در جهان، به‌ویژه کشورهای صادرکننده گاز، فراهم می‌کند. همچنین دیدارهای دوجانبه رئیس‌جمهور با مقام‌های کشورهای مختلف در حاشیه این اجلاس از اهمیت قابل‌توجهی برخوردار خواهد بود.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی اظهار کرد: همکاری‌های ایران و روسیه در حوزه انرژی از سابقه‌ای طولانی برخوردار است. همان‌گونه که دکتر عراقچی نیز در مقاله‌ای که اخیراً نوشته‌اند، با اشاره به این موضوع بیان کرده‌اند، همکاری دو کشور در این زمینه مسئله‌ای تازه نیست، بلکه از مدت‌ها پیش در جریان بوده است.
دیپلمات ارشد کشورمان بیان کرد: همکاری وزارت نفت جمهوری اسلامی ایران با طرف روسی نیز پیشینه‌ای قابل‌توجه دارد. در اجلاس پیشِ رو، همکاران وزارت نفت نیز حضور خواهند داشت و موضوعات مرتبط با همکاری‌های انرژی میان دو کشور را دنبال خواهند کرد.
وزارت خارجه یکی از اجزای سازوکار سیاست خارجی در کشور است
بقایی در پاسخ به یک سوال مردمی مبنی براینکه چرا هرگاه قیمت نفت افزایش می‌یابد وزارت خارجه به‌دنبال مذاکره با آمریکا می‌رود؟، گفت: این‌گونه نیست که هر زمان قیمت نفت افزایش پیدا می‌کند، وزارت امور خارجه از مذاکره با آمریکا سخن بگوید. سیاست خارجی امری پیچیده است و نمی‌توان صرفاً یک عامل را مبنای تصمیم‌گیری قرار داد و بر اساس آن تعیین کرد که اقدام مشخصی انجام شود یا خیر.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی اظهار کرد: آنچه برای جمهوری اسلامی ایران اهمیت دارد، تأمین منافع ملی کشور است. به‌هیچ‌وجه چنین نیست که صرفاً با بررسی روند تغییرات قیمت نفت تصمیم بگیریم که در مقطع زمانی مشخصی مذاکره انجام شود یا انجام نشود. معیار اصلی در این زمینه، مصالح و منافع ملی ایران است.
دیپلمات ارشد کشورمان بیان کرد: دیپلماسی فرایندی مستمر است و نمی‌توان آن را صرفاً به دلیل تأثیرگذاری یک عامل خاص، در مقطعی متوقف کرد. تصمیم‌گیری در حوزه سیاست خارجی بر اساس مجموعه‌ای از ملاحظات و ارزیابی‌ها صورت می‌گیرد و نمی‌توان آن را به یک متغیر محدود کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: تصمیم‌گیری درباره مسائل مهم سیاست خارجی، تصمیم یک دستگاه یا دو دستگاه به‌تنهایی نیست، بلکه بر اساس اجماع و در چارچوب سازوکار تصمیم‌گیری کشور انجام می‌شود. وزارت امور خارجه نیز یکی از اجزای این سازوکار است و پس از اتخاذ تصمیم، موظف است آن را بدون کم‌وکاست اجرا کند.