تنگه هرمزی که باز است، اما نه برای همه
سازمان عملیات تجارت دریایی انگلیس اعلام کرد که تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز همچنان حدود ۶۵ درصد پایین‌تر از سطح پیش از آغاز جنگ است.
به گزارش فردای خبر_ سازمان عملیات تجارت دریایی انگلیس (UKMTO) در تازه‌ترین گزارش هفتگی خود اعلام کرد که تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز همچنان حدود ۶۵ درصد پایین‌تر از سطح پیش از آغاز جنگ باقی مانده است؛ این عدد عد درستی به نظر نمی‌اید و بسیار بسیار خوشبینانه است؛ زیرا جلوگیری از تردد کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز خیلی خیلی بیشتر از این حرف‌هاست.
با وجود آن که فرماندهی مرکزی آمریکا، موسوم به «سنتکام»، از کنترل خود بر روند عبور نفتکش‌ها در خلیج فارس و اعمال محاصره علیه بنادر ایران خبر داده است، شمار اندک کشتی‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند، نشان می‌دهد واقعیت کاملاً متفاوت است.
پیش از آغاز درگیری‌ها و تجاوز وحشیانه آمریکا به ایران، حدود ۱۲۵ کشتی تجاری بزرگ در روز از تنگه هرمز عبور می‌کردند. این عدد شامل انواع نفتکش، کشتی حمل LNG، فله‌بر و شناور‌های تجاری بزرگ بود و بنابراین دقیقاً هم‌تعریف با شاخص روزانه «commodity vessels» شرکت Kpler نیست؛ مقایسه این دو عدد باید با احتیاط انجام شود.
تنگه هرمزی که باز است، اما نه برای همه
بر اساس گزارش سازمان عملیات تجارت دریایی انگلیس (UKMTO)، در هفت روز منتهی به ۱۱ نوامبر، ۱۳۹ کشتی از تنگه هرمز به سمت خارج و ۱۶۹ کشتی به سمت داخل عبور کرده‌اند. این در حالی است که در هفته پیش از آن، شمار کشتی‌های خروجی ۱۷۰ فروند و کشتی‌های ورودی ۱۵۵ فروند ثبت شده بود.
طبق دستورالعمل ایران و نظم جدید حاکم بر تنگه هرمز کشتی‌ها برای عبور از تنگه هرمز باید این شروط را رعایت کنند؛ شناور‌های غیرنظامی صرفا از مسیر تعیین‌شده ایران تردد می‌کنند، تردد شناور‌های نظامی از تنگه کماکان ممنوع است و تردد‌ها صرفا بااجازه نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است.
با این حال، کاهش تردد قابل مشاهده به محدوده تک‌رقمی و ثبت تنها سه کشتی در تازه‌ترین روز نشان می‌دهد فعالیت تجاری قابل ردیابی در این آبراه همچنان به‌شدت پایین‌تر از وضعیت پیش از جنگ قرار دارد.
تنگه هرمزی که باز است، اما نه برای همه
سازمان عملیات تجارت دریایی انگلیس در ادامه گزارش خود، همچنین از ثبت ۸ حادثه دریایی طی این هفته خبر داد که پنج مورد در تنگه هرمز، دو مورد در خلیج فارس و یک مورد در دریای عمان رخ داده است.
بر اساس این گزارش، سه کشتی پس از حوادث به مسیر خود ادامه دادند، سه کشتی به دریافت کمک نیاز پیدا کردند و سرنوشت دو حادثه دیگر همچنان نامشخص است. هیچ موردی از غرق شدن کشتی‌ها گزارش نشده است.
این نهاد انگلیسی اعلام کرد از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه، در مجموع ۱۶۳ حادثه دریایی مرتبط با درگیری‌ها ثبت شده که ۱۴۱ مورد آن به آسیب دیدن کشتی‌ها مربوط بوده است.در بخش دیگری از گزارش آمده است که ۴۲ درصد از کشتی‌های قرارگرفته در فهرست عدم پایبندی دریایی ایران، در حوادثی در خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان دخیل بوده‌اند.
تنگه هرمزی که باز است، اما نه برای همه
سازمان تجارت دریایی انگلیس در عین حال ادعا کرده است که آمار‌های این گزارش شامل موارد عبور تسهیل‌شده کشتی‌ها با گزارش‌دهی آمریکا نیز می‌شود. اما این سازمان می‌گوید که موارد گزارش شده توسط آمریکا را نمی‌تواند به صورت مستقل تایید کند.
ایالات متحده پیش و بیش از آن‌که در میدان نبرد نظامی شکست بخورد، در عرصه ایده و نظریه با چالش و فرسایش مواجه شده است. در منطق رایج آمریکایی، دشوار است پذیرفته شود که کشوری توان ایجاد بحران اقتصادی و اختلال در امنیت انرژی جهان را ازطریق کنترل یک تنگه راهبردی داشته باشد، اما با وجود دهه‌ها تحریم و فشار، از چنین ابزاری استفاده نکند.
آمریکایی‌ها باور نمی‌کردند ایران بتواند تنگه را در اختیار خود بگیرد؛ معادله‌ای که کل توازن جنگ را دستخوش تغییر کرده است.
در شرایط کنونی، زمان به سود ایران در حال گذر است. با گذشت هر روز از جنگ، وضعیت در کشور‌های غربی و متحدان تمدنی امریکا دشوارتر می‌شود. تاکنون افزایش قیمت‌ها آشکار شده است؛ باید منتظر ماند تا پیامد‌های آن در قالب کمبود‌ها نیز نمایان شود. درآن‌صورت، نشانه‌های فرسایش نظم مبتنی‌بر سلطه غرب بیش از هر زمان دیگری شنیده خواهد شد.
تنگه هرمزی که باز است، اما نه برای همه
آن‌چه مشخص است این است که سیاست ایران درقبال تنگه هرمز نه «بستن» آن، بلکه «مدیریت و تامین امنیت» این گذرگاه راهبردی بوده است. مدیریت تنگه به‌معنای جلوگیری از عبور دیگر کشور‌ها نیست؛ بلکه به‌معنای حفظ ثبات، تضمین امنیت کشتیرانی و جلوگیری از تبدیل‌شدن این مسیر حیاتی به ابزاری برای اعمال فشار قدرت‌های فرامنطقه‌ای است.
در شرایط فعلی، داده‌های کشتیرانی نشان می‌دهد هرمز بسته نیست، اما تردد قابل ردیابی آن همچنان بسیار پایین‌تر از شرایط عادی و با مجوز نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران است. بنابراین مهم‌ترین متغیر برای بازار انرژی، نه صرفاً عدد کشتی‌های گذری در یک روز، بلکه مدت زمانی است که این سطح پایین تردد ادامه پیدا می‌کند.
تنگه هرمزی که باز است، اما نه برای همه
از تنگه هرمز که بگذریم؛ تنگه باب‌المندب هم امروز مثل سابق نیست. داده‌های Kpler نشان می‌دهد در سه‌شنبه ۲۲ سپتامبر، ۲۲ کشتی کالایی از تنگه باب‌المندب عبور کردند؛ در حالی که میانگین ۱۰روزه این مسیر حدود ۲۶ کشتی بوده است.
از این تعداد، ۱۴ کشتی به سمت دریای سرخ و هشت کشتی به سمت خلیج عدن حرکت کردند. وجود همزمان محدودیت در هرمز و کاهش تردد باب‌المندب برای بازار انرژی اهمیت بیشتری دارد، زیرا این دو آبراه در زنجیره انتقال نفت و کالا میان خلیج فارس، آسیا، دریای سرخ و اروپا نقش کلیدی دارند.