ضرورت بازنگری در شیوه صدور احکام کیفری

به گزارش فردای خبر-  حیدر آسیابی در مراسم تکریم و معارفه مدیرکل زندان‌های استان گلستان، با قدردانی از اقدامات انجام‌شده در دوران مدیریت سرلک، اظهار کرد: در سال‌های گذشته اقدامات قابل توجهی در زمینه توسعه زیرساخت‌ها، افزایش فضای فیزیکی زندان‌ها و ارتقای امکانات رفاهی و اصلاحی در استان گلستان انجام شده است.

وی با اشاره به شناخت خود از ظرفیت‌های استان گلستان و سوابق خدمت در استان‌های گلستان و سمنان افزود: گلستان با وجود جمعیت بیش از دو میلیون نفر، از نظر تعداد زندان‌ها و امکانات مورد نیاز با محدودیت‌هایی مواجه است؛ به‌گونه‌ای که این استان تنها دو زندان در بخش‌های شرقی و غربی دارد و از اردوگاه کاردرمانی نیز محروم است.

رئیس سازمان زندان‌ها با بیان اینکه تکمیل اردوگاه کاردرمانی گلستان از اولویت‌های مهم این سازمان است، تصریح کرد: این طرح با وجود پیشرفت فیزیکی، به دلیل کمبود اعتبارات متوقف شده و با توجه به جمعیت قابل توجه محکومان جرایم مواد مخدر در استان، ضرورت دارد روند تکمیل آن با جدیت دنبال شود.

آسیابی ادامه داد: با پیگیری‌های انجام‌شده، برنامه‌ریزی برای تأمین بخشی از اعتبارات از سوی سازمان زندان‌ها و استفاده از ظرفیت‌های استانی و ملی در دستور کار قرار دارد تا فاز نخست این پروژه حداکثر طی یک سال آینده به بهره‌برداری برسد.

وی با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت‌های اشتغال‌زایی در مجموعه زندان‌ها گفت: پس از تکمیل فاز نخست اردوگاه می‌توان از ظرفیت محکومان برای کمک به تکمیل مراحل بعدی پروژه و ایجاد زیرساخت‌های صنعتی و تولیدی استفاده کرد و با بهره‌گیری از تسهیلات و معافیت‌های قانونی، زمینه اشتغال زندانیان را فراهم ساخت.

رئیس سازمان زندان‌ها همچنین با اشاره به اهمیت دسترسی خانواده زندانیان به مراکز نگهداری محکومان، خاطرنشان کرد: توسعه زیرساخت‌های زندان‌ها علاوه بر ارتقای امنیت، در رعایت حقوق شهروندی نیز مؤثر است؛ چراکه خانواده زندانیان نباید برای ملاقات با بستگان خود ناچار به طی مسافت‌های طولانی در سطح استان باشند.

آسیابی در بخش دیگری از سخنان خود، بر ضرورت تحول در رویکرد اصلاحی و تربیتی سازمان زندان‌ها تأکید کرد و گفت: مأموریت سازمان زندان‌ها صرفاً اجرای احکام حبس نیست، بلکه اصلاح و تربیت زندانیان باید محور اصلی فعالیت‌ها باشد.

وی با اشاره به دیدگاه رئیس قوه قضاییه درباره ضرورت بازنگری در شیوه صدور احکام کیفری افزود: در بسیاری از نظام‌های قضایی، علاوه بر تعیین مجازات، تکالیف و برنامه‌های مشخصی برای اصلاح و بازپروری محکومان در نظر گرفته می‌شود و این رویکرد می‌تواند در نظام قضایی کشور نیز مورد توجه بیشتری قرار گیرد.

رئیس سازمان زندان‌ها تصریح کرد: اقدامات اصلاحی و تربیتی باید متناسب با نوع جرم، سوابق کیفری و ویژگی‌های شخصیتی هر محکوم طراحی شود و نمی‌توان برای همه زندانیان، صرف‌نظر از نوع جرم و شرایط فردی، برنامه‌ای یکسان در نظر گرفت.

آسیابی با بیان اینکه حتی افراد مرتکب جرایم مشابه نیز ممکن است به برنامه‌های اصلاحی متفاوتی نیاز داشته باشند، گفت: باید به سمت صدور احکام قضایی متناسب با برنامه‌های مراقبتی، اصلاحی و تربیتی حرکت کنیم تا مأموریت سازمان زندان‌ها هدفمندتر و اثربخش‌تر دنبال شود.

وی  بر ضرورت تعامل و همکاری دستگاه قضایی، مجلس شورای اسلامی و مجموعه مدیریت استان برای رفع کمبود‌های زیرساختی زندان‌های گلستان و ارتقای کیفیت برنامه‌های اصلاحی و تربیتی تأکید کرد.

رئیس کل دادگستری گلستان: اثربخشی مجازات حبس در گرو اصلاح و بازپروری زندانیان است

رئیس کل دادگستری استان گلستان با تأکید بر اینکه هدف اصلی از مجازات حبس باید اصلاح و بازپروری زندانیان باشد، گفت: موفقیت نظام کیفری زمانی محقق می‌شود که فرد پس از آزادی به جامعه بازگردد و دیگر مرتکب جرم نشود.

محمود اسپانلو رئیس کل دادگستری استان گلستان هم در این مراسم اظهار کرد: مجازات حبس همچنان یکی از مهم‌ترین مجازات‌ها در نظام‌های کیفری است و با وجود پیش‌بینی مجازات‌های جایگزین، هنوز جایگزین کاملی برای آن ارائه نشده است.

وی افزود: زندان علاوه بر ویژگی‌هایی همچون بازدارندگی و تحمل رنج ناشی از مجازات، از یک ظرفیت مهم اصلاح‌کنندگی و تربیتی برخوردار است و همین ویژگی باید محور اصلی فعالیت‌های سازمان زندان‌ها قرار گیرد.

رئیس کل دادگستری گلستان با بیان اینکه مأموریت سازمان زندان‌ها صرفاً نگهداری زندانیان نیست، تصریح کرد: فردی که وارد زندان می‌شود باید پس از طی دوره محکومیت، با اصلاح رفتار و بازپروری به جامعه بازگردد تا بار دیگر بتوان از ظرفیت‌های انسانی و اجتماعی او استفاده کرد.

اسپانلو با اشاره به اهمیت رعایت حقوق زندانیان خاطرنشان کرد: وضعیت زندان‌ها و نحوه برخورد با افرادی که آزادی خود را از دست داده‌اند، از شاخص‌های مهم رعایت حقوق بشر در نظام‌های حقوقی است؛ چراکه زندانی به دلیل سلب آزادی در موقعیت آسیب‌پذیری قرار می‌گیرد و در بسیاری از موارد، خانواده او نیز با ورود سرپرست خانواده به زندان، با مشکلات و بحران‌های اقتصادی و اجتماعی مواجه می‌شود.

وی نقش نیروی انسانی در تحقق اهداف اصلاحی و تربیتی زندان‌ها را بسیار مهم دانست و گفت: فعالیت در محیط زندان نیازمند نیرو‌هایی متعهد، دلسوز، صبور و آشنا با اصول تربیتی و روابط انسانی است؛ چراکه رفتار مددکاران و زندانبانان و ارتباط سازنده آنان با زندانیان می‌تواند زمینه اصلاح رفتار و بازگشت موفق افراد به جامعه را فراهم کند.

رئیس کل دادگستری گلستان با اشاره به دشواری فعالیت مددکاران و کارکنان زندان‌ها افزود: این نیرو‌ها علاوه بر ارتباط مستمر با زندانیان، با خانواده‌های آنان نیز در تعامل هستند و با وجود محدودیت اختیارات در موضوعاتی مانند مرخصی و آزادی مشروط، مسئولیت سنگینی در پیگیری وضعیت زندانیان بر عهده دارند.

اسپانلو همچنین بر ضرورت هماهنگی میان دادسراها، محاکم قضایی و سازمان زندان‌ها تأکید کرد و گفت: تحقق عدالت کیفری مستلزم همکاری و تعامل مؤثر همه بخش‌های این زنجیره است و اطلاعات و ارزیابی‌هایی که مددکاران و مسئولان زندان درباره وضعیت شخصیتی و رفتاری محکومان به دست می‌آورند، باید در تصمیم‌گیری‌های قضایی مورد توجه قرار گیرد.

وی با اشاره به نقش شورای طبقه‌بندی زندان‌ها در فرآیند تصمیم‌گیری درباره برخورداری زندانیان از نهاد‌های ارفاقی اظهار کرد: در موضوعاتی مانند آزادی مشروط، نظر کارشناسی مجموعه زندان و مددکاران اهمیت دارد و اگر ارتباط و هماهنگی میان این مجموعه‌ها و دستگاه قضایی به‌درستی برقرار نشود، تحقق عدالت کیفری و اصلاح واقعی محکومان با مشکل مواجه خواهد شد.

رئیس کل دادگستری گلستان در بخش دیگری از سخنان خود از خدمات سرلک، مدیرکل پیشین زندان‌های استان، قدردانی کرد و گفت: در دوران حدود شش سال مدیریت وی، اقدامات عمرانی و زیرساختی قابل توجهی در زندان‌های استان انجام شد و تلاش‌های او در حوزه اصلاح، بازپروری و ارتقای وضعیت زندان‌های گلستان قابل تقدیر است.

اسپانلو همچنین با تبریک انتصاب بای به‌عنوان مدیرکل جدید زندان‌های استان گلستان، برای وی آرزوی موفقیت کرد و افزود: مدیرکل جدید از نیرو‌های بومی استان و دارای سوابق مدیریتی در مجموعه زندان‌های کشور است و امیدواریم با همکاری مجموعه قضایی و کارکنان زندان‌ها، فصل تازه‌ای از خدمت‌رسانی و ارتقای عملکرد این مجموعه در استان آغاز شود.

وی اثربخشی مجازات حبس را مهم‌ترین مأموریت سازمان زندان‌ها و مجموعه دستگاه قضایی دانست و تأکید کرد: معیار موفقیت اقدامات اصلاحی و تربیتی این است که فرد پس از آزادی دوباره به ارتکاب جرم و زندان بازنگردد؛ اگر خروجی فعالیت‌های ما بازگشت مجدد زندانی به زندان باشد، به اهداف نظام کیفری در حوزه اصلاح و بازپروری دست نیافته‌ایم.