بازگشت بیژن مرتضوی؛ چرا برخی از این اتفاق عصبانی‌اند؟

به گزارش فردای خبر- بازگشت بیژن مرتضوی، خواننده، آهنگساز و نوازنده شناخته‌شده ایرانی، به کشور در روز گذشته به یکی از موضوعات مورد توجه در فضای مجازی تبدیل شده است؛ اتفاقی که تنها در میان مخاطبان موسیقی بازتاب نداشت و واکنش‌هایی را نیز از سوی بخشی از اپوزیسیون خارج از کشور به همراه داشت.

مرتضوی که سال‌ها در خارج از ایران زندگی و فعالیت می‌کرد، در ابتدا خبر بازگشت خود را تکذیب کرد و اعلام کرد که خبر منتشرشده درباره حضورش در ایران صحت ندارد. اما چند روز بعد، ورود او به کشور تأیید شد و همسرش نیز در یک پخش زنده اینستاگرامی از حضور او در ایران خبر داد. رسانه‌های مختلف نیز تصاویری از ورود این خواننده به کشور منتشر کردند.

این اتفاق در شرایطی رخ داد که طی هفته‌ها و ماه‌های اخیر، خبر بازگشت برخی دیگر از چهره‌های فرهنگی و هنری ایرانی مقیم خارج از کشور از جمله بینش بلور ملقب به قیصر و محسن نامجو نیز به شدت مورد توجه قرار گرفته است. همین موضوع باعث شده بازگشت مرتضوی فراتر از یک سفر شخصی یا هنری، به موضوعی سیاسی در فضای مجازی تبدیل شود.

از سوی دیگر، انتشار قطعه‌ای از مرتضوی به یاد کودکان مدرسه شجره طیبه میناب نیز پیش از انتشار خبر بازگشت او، توجه زیادی را به خود جلب کرد. 

مرور شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد بخشی از کاربران نسبت به بازگشت این خواننده واکنش منفی نشان داده‌اند. به نظر می‌رسد دلیل این واکنش‌ها آن است که بازگشت چهره‌های شناخته‌شده، روایت جریان‌های مخالف و برانداز درباره غیرممکن بودن یا پرهزینه بودن بازگشت این افراد به کشور را با چالش مواجه می‌کند.

در این میان، تندترین واکنش‌ها نسب به بازگشت بیژن مرتضوی متعلق به رسانه‌های معاند فارسی‌زبان است که به وضوح و با ادبیاتی تند در این باره موضع گرفته‌اند و با برچسب‌هایی چون «سلبریتی حکومتی»، بازگشت او به کشور را تقبیح یا مورد تمسخر قرار داده‌اند. اما مرتضوی در پیامی تأکید کرده که با وجود قضاوت‌ها و انتقاد‌هایی که درباره او مطرح شده، دلش با مردم و میهنش است.

در مقابل، بخشی از کاربران نیز از بازگشت چهره‌های هنری به کشور استقبال کرده و ابراز امیدواری کرده‌اند که مسیر بازگشت برای همه هنرمندانی که دل در گرو وطن دارند، هموار شود.

به این ترتیب، بازگشت بیژن مرتضوی را می‌توان نمونه دیگری از پیوند میان هنر و سیاست در فضای رسانه‌ای امروز دانست؛ جایی که تصمیم یک هنرمند برای بازگشت به کشور، علاوه بر جنبه شخصی و هنری، به سرعت به موضوعی برای مناقشه میان جریان‌های سیاسی مختلف تبدیل می‌شود.

البته، همانطور که اشاره شد، بخشی از عصبانیت مخالفان از بازگشت مرتضوی، تنها به تصمیم شخصی این خواننده برای حضور در ایران بازنمی‌گردد؛ بلکه مسئله مهم‌تر، تأثیر نمادین چنین تصمیمی بر روایت‌های سیاسی خارج از کشور است. 

بنابراین، طبیعی است برای جریان‌هایی که تلاش می‌کنند فاصله میان ایرانیان خارج از کشور و داخل کشور را پررنگ کنند، بازگشت یک ایرانی که سالهای زیادی از عمرش را در خارج از کشور گذرانده، آنهم در روزهای جنگ، خوشایند نباشد. بویژه آنکه اگر او کسی باشد که بخشی از حافظه موسیقایی چند نسل از ایرانیان است. 

همین نگاه است که باعث می‌شود هر زمان شایعه بازگشت یکی از خوانندگان به اصطلاح لس‌آنجلسی - از معین و شادمهر عقیلی گرفته تا شهرام شب‌پره و سیاوش شمس - به کشور مطرح می‌شود، صفحات مجازی آنها  با چنان هجمه‌ای از واکنش‌های تند سازمان‌یافته مواجه شود که از بیم هزینه‌های سنگین یا آزار و اذیت در خارج از کشور مجبور به تکذیب شوند.