هوش مصنوعی جایگزین معلم نمیشود
معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش گفت: هوش مصنوعی هرگز جایگزین فرآیند تربیتی و الهامبخشی معلم نخواهد شد.
به گزارش فردای خبر- نشست طرح ایران دیجیتال و ارتقای شایستگیهای حرفهای معلم در حوزه فناورییهای نوین و هوش مصنوعی به یکصد هزار نفر معلمان با حضور معاون متوسطه وزارت آموزش و پرورش و رئیس مدارس غیردولتی برگزار شد.
در این نشست سید مصطفی آذرکیش، معاون آموزش متوسطه وزارت آموزشوپرورش گفت: ما باید معلم را در یک مرکز تحول ببینیم. موفقیت طرحهای آموزشی ما نباید تنها با تعداد گواهیهای صادر شده برای معلمان سنجیده شود، بلکه شاخص اصلی، میزان توانمندی معلمان در استفاده از هوش مصنوعی برای طراحی درس، تولید محتوای آموزشی، ارزیابی یادگیری و حل مسائل واقعی کلاس درس است.
وی در ادامه افزود: در مجموعه برنامههای آموزشی، ما علاوه بر کمیت، بر کیفیت و میزان کاربرد واقعی این حوزه در کلاسهای درس تمرکز داریم. همچنین در نظام حکمرانی کشور، توسعه کاربرد فناوریهای نوظهور در بخش آموزش و پرورش را در دستور کار قرار دادهایم؛ چرا که ارتقای نسل جدید کشور از پایه و از طریق دانشآموزان آغاز میشود.
معاون آموزش متوسطه با اشاره به برنامههای آتی کشور در حوزههایی نظیر کشاورزی، کوانتوم و سایبر، تأکید کرد که تحول در نظام حکمرانی، از آموزش و پرورش و دانشآموزان ریشه میگیرد.
آذرکیش در بخش دیگری از سخنان خود با تبیین جایگاه هوش مصنوعی در نظام آموزشی گفت: هدف ما از آموزش هوش مصنوعی، تنها مواجهه با مهارتهای نسل جدید نیست؛ بلکه چالش اصلی این است که چگونه میتوانیم به شکلی هوشمندانه، مسئولانه و در خدمت کیفیت آموزش، از این فناوری بهره ببریم.
وی افزود: وظایف کلیدی مانند هدایت تفکر، تقویت اعتقادات، تربیت، پرورش سواد دیجیتال و ایجاد ارتباط انسانی عمیق، همچنان بر عهده معلم است. هوش مصنوعی میتواند در طراحی فعالیتهای یادگیری، تحلیل عملکرد دانشآموزان و شخصیسازی آموزش کمککننده باشد، اما مسئولیت اصلی تربیت و شناخت عمیق دانشآموز، بر عهده معلم باقی میماند.
آذرکیش تصریح کرد: وزارت آموزش و پرورش از سال گذشته فعالیتهای آموزشی خود را در این حوزه آغاز کرده و با هدف ارتقای مهارتهای نسل جدید، این مسیر را با قدرت ادامه خواهد داد.
وی افزود: ما در مسیر یادگیری و توانمندسازی، با همکاری وزارت ارتباطات و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، توانستیم مرز آموزش ۴ میلیون دانشآموز در حوزه هوش مصنوعی را پشت سر بگذاریم. همچنین در بخش معلمان، بیش از ۲۵۳ هزار نفر در دورههای تخصصی شرکت کردهاند که نشاندهنده استمرار و جدیت ما در این مسیر است.
وی تصریح کرد: امسال نیز این برنامهها با استمرار کامل برای معلمان و دانشآموزان ادامه خواهد داشت. ما در قالب برنامههایی نظیر "سفر یادگیری"، بر روشهای نوین تدریس و یادگیری در محیطهای واقعی تمرکز داریم و هدف ما، اجرای الگوی "مدرسه تراز صنعتی" در ۱۰۰ مدرسه برگزیده در سال جاری است.
کاهش شکاف آموزشی و تحقق عدالت
معاون آموزش متوسطه با اشاره به نقش استراتژیک فناوری در عدالت آموزشی گفت: «یکی از اهداف اصلی ما، استفاده از فناوری برای کاهش فاصله میان مناطق مختلف است. فناوریها نباید باعث ایجاد شکاف آموزشی شوند، بلکه باید ابزاری برای تحقق عدالت در نقاط مختلف کشور باشند. اگر از فناوریهای نوظهور به شکلی هوشمندانه استفاده نکنیم، عدالت آموزشی دچار اختلال خواهد شد.
فراتر از یادگیری نرمافزار؛ تمرکز بر سواد هوش مصنوعی و اخلاق
آذرکیش با تأکید بر اینکه آموزش معلم نبلی بر یادگیری صرفِ چند نرمافزار استوار نیست، افزود: «ما به دنبال ایجاد "سواد هوش مصنوعی" هستیم. معلم باید بداند چه زمانی استفاده از هوش مصنوعی مفید است، چگونه سوالات مناسب طراحی کند، چگونه پاسخهای تولید شده را راستیآزمایی کرده و خطاهای هوش مصنوعی را تشخیص دهد. همچنین رعایت اخلاق حرفهای، حریم خصوصی دانشآموزان و مدیریت اطلاعات، از سرفصلهای حیاتی این دورههاست.
پیوند مدرسه، دانشگاه و زیستبوم فناوری
وی همکاری میان وزارت آموزش و پرورش، معاونت علمی ریاست جمهوری و دانشگاه صنعتی شریف را یک همکاری ارزشمند برای ایجاد پیوند پایدار میان مدرسه، دانشگاه و زیستبوم فناوری دانست و گفت: آموزش و پرورش میدان واقعی مسئله است و کلاس درس، اصلیترین کانون توجه ماست. دانشگاه نیز با پشتوانه علمی و پژوهشی خود، راهکارهای عملی را برای تبدیل دانش به فناوری فراهم میکند.
آذرکیش با اشاره به محتوای آموزشی دورهها شامل مفاهیم پایه، یادگیری ماشین، هوش مصنوعی مولد و اخلاق، تأکید کرد: ما انتظار نداریم دانشآموزان و معلمان صرفاً مصرفکننده پاسخهای آماری هوش مصنوعی باشند؛ بلکه هدف ما پرورش افرادی است که با درک عمیق مفاهیم، قادر به حل مسائل واقعی کلاس درس و بهرهمندی هوشمندانه از فرصتهای دنیای پر تغییر باشند.