یکانی: «ماه پنهان» درباره حفظ خانواده در مواجهه با بحران است
محمدرضا یکانی، کارگردان «ماه پنهان»، با اشاره به دغدغه اصلی خود در ساخت این فیلم گفت: «ماه پنهان» درباره خانوادهای است که در پی یک بحران تا مرز فروپاشی پیش میرود و تلاش اعضای آن برای حفظ خانواده را روایت میکند.
به گزارش فردای خبر- کارگردان فیلم «ماه پنهان»، درباره ایده شکلگیری این فیلم و نسبت آن با مسائل اجتماعی گفت: ایده اولیه «ماه پنهان» با محوریت خانواده شکل گرفت.
وی افزود: دغدغه اصلی من، موضوع خانواده و فروپاشی یک خانواده از قشر متوسط رو به پایین بود. از این زاویه به قصه نگاه میکردم که امروز در جامعه، نهاد خانواده بیش از گذشته در معرض کمرنگ شدن قرار گرفته است.
او ادامه داد: خانواده یک نهاد اجتماعی کوچک است که فرد در آن بزرگ میشود، رشد میکند و آموزشهای اولیه برای ورود به زندگی را فرامیگیرد. متأسفانه امروز در ایران و حتی در سراسر جهان، این نهاد کمتر مورد توجه قرار میگیرد. برای من اهمیت داشت که ببینم چطور میتوان ارزش و قداست خانواده را حفظ کرد؛ به همین دلیل به دنبال قصهای بودم که مسیر یک خانواده را از رسیدن به مرز فروپاشی تا دوباره احیا شدن نشان دهد.
یکانی افزود: در جامعه ما عوامل مختلفی مانند طلاق، مهاجرت و فقدان یکی از اعضای خانواده میتوانند بنیان خانواده را متزلزل کنند. مسئله اصلی این بود که چگونه میتوان در مواجهه با مشکلات اجتماعی، فشارها و بحرانهای مختلف، از این شرایط به سلامت عبور کرد. در «ماه پنهان» خانوادهای را میبینیم که درگیر یک بحران میشود؛ بحرانی که آنها را تا آستانه فروپاشی پیش میبرد، اما در نهایت اعضای خانواده بار دیگر در کنار یکدیگر قرار میگیرند. از نگاه من، اعضای خانواده نقش مهمی در حفظ کیان و قداست آن دارند.برای اینکه این ایده جذابیت بیشتری پیدا کند و قصه رنگ و لعاب بیشتری داشته باشد، موضوع کودکربایی را در کنار یک روایت پرتعلیق و پرکشش قرار دادیم تا هم داستان را پیش ببریم و هم حرفی را که مدنظرمان بود، به مخاطب منتقل کنیم.
بازیگران و شکلگیری شخصیتها
این کارگردان درباره نقش بازیگران در شکلگیری شخصیتهای فیلم و میزان آزادی آنها برای بداههپردازی نیز توضیح داد: در انتخاب بازیگران دو اصل برای من اهمیت داشت؛ نخست اینکه بازیگران درگیر پروژه دیگری نباشند و برای این کار آزادی و تمرکز کافی داشته باشند و دوم اینکه به نقش علاقه و انگیزه داشته باشند. این مسئله بهخصوص درباره بازیگران اصلی برای من مهم بود.
او گفت: در جلسات تمرین با بازیگران به آنها گفتم خودشان را در قید و بند فیلمنامه قرار ندهند و دستشان باز باشد. همه بازیگران حرفهای بودند و در جریان تمرینها درباره شخصیتپردازی با یکدیگر بحث میکردیم و پیشنهادهایمان را با هم در میان میگذاشتیم. البته این آزادی به شرطی بود که از شخصیت اصلی داستان دور نشوند و به شخصیتهایی که در فیلمنامه تعریف شده بود وفادار بمانند. در نهایت تعامل خوبی میان ما شکل گرفت و کار پیش رفت.
سینمای اجتماعی و مخاطب امروز
یکانی درباره ارتباط مخاطب امروز با سینمای اجتماعی اظهار کرد: اگر فیلم خوبی بسازیم، قطعا مخاطب آن را میبیند. مسئله سینمای اجتماعی امروز این نیست که بگوییم فیلم خوب ساخته نمیشود، بلکه قصهها باید باورپذیر باشند تا مردم بتوانند با آنها همذاتپنداری کنند و شخصیتها را در جامعه ببینند. وقتی شخصیتها و اتفاقات در واقعیت وجود نداشته باشند، درک آنها و همذاتپنداری برای مخاطب سخت میشود.
وی خاطرنشان کرد: سینمای اجتماعی در جامعه امروز بهشدت مورد نیاز است و باید از آن حمایت شود. بیشتر سینماها به سمت فیلمهای کمدی رفتهاند؛ به نظر من این ژانر هم باید وجود داشته باشد، اما تنوع ژانری اهمیت زیادی دارد و فیلم اجتماعی نیز باید بتواند به اندازه فیلم کمدی مورد استقبال قرار بگیرد. اگر فیلم خوب باشد، مخاطب را با خود همراه میکند. فیلمهایی که در سالهای اخیر ساخته شده و مورد استقبال قرار گرفتهاند، قطعا فیلمهای خوبی بودهاند و جامعه در تشخیص فیلم خوب اشتباه نمیکند. اگر فیلم خوبی ساخته شود، جامعه از آن حمایت خواهد کرد و سینمای اجتماعی جایگاه خود را دارد.
مشکل این است که سینمای ایران معمولاً به سینمای مستقل وابسته است و فیلمساز بر اساس دغدغه شخصی خود فیلم میسازد و به همین دلیل این سینما تا حدی مهجور مانده است. دولت و سیاستگذاران باید به نوعی از سینمای اجتماعی حمایت کنند، زیرا اگر این حمایت وجود نداشته باشد، سینمای اجتماعی با مشکل مواجه میشود و روند نزولی پیدا میکند.
از تولید تا اکران «ماه پنهان»
یکانی درباره فاصله زمانی میان ساخت و اکران «ماه پنهان» گفت: ما از اردیبهشت ۱۴۰۳ فیلمبرداری را شروع کردیم و تا اوایل خرداد همان سال فیلمبرداری به پایان رسید. برای گرفتن پروانه نمایش تا اردیبهشت ۱۴۰۴ زمان برد و فیلم آماده نمایش بود. مشکلی که داشتیم این بود که به جنگ برخوردیم و نتوانستیم برای اکران فیلم برنامهریزی کنیم و فرصت مناسبی برای نمایش آن وجود نداشت. در نهایت تصمیم گرفتیم در سال ۱۴۰۵ فیلم را اکران کنیم. از نظر ساخت، مشکلی نداشتیم و مراحل تولید خیلی سریع پیش رفت.
بازخورد مخاطبان و اکرانهای مردمی
او درباره بازخورد مخاطبان در روزهای ابتدایی اکران نیز گفت: مخاطبان تا اینجا فیلم را خیلی دوست داشتهاند و واکنشهای مثبتی نسبت به «ماه پنهان» داشتهاند. در روز دوم اکران، یک اکران مردمی در مگامال داشتیم که با استقبال خوبی از سوی مخاطبان همراه شد و کامنتهایی که دریافت کردیم نیز عمدتاً مثبت بود. طبیعتاً هر فیلمی ممکن است نقدهایی داشته باشد، اما در مجموع مخاطبان از فیلم رضایت داشتند و توانستند با داستان و شخصیتهای آن ارتباط برقرار کنند.
وی افزود: ۱۶ مرداد نیز یک اکران مردمی در قزوین داشتیم که آن هم با استقبال خوبی همراه شد. برای ما ارتباط مستقیم با مخاطب و شنیدن نظر او درباره فیلم اهمیت زیادی دارد و خوشحالیم که واکنشهای اولیه نشان میدهد «ماه پنهان» توانسته با مخاطبان ارتباط برقرار کند.
یکانی در پایان با اشاره به روند اکران فیلم، از مجموعه هدایتفیلم برای همکاری در پخش و اکران «ماه پنهان» تشکر کرد و گفت: لازم میدانم از مجموعه هدایتفیلم که در مسیر پخش و اکران فیلم با ما همکاری کردند، تشکر کنم. همراهی آنها برای ما بسیار ارزشمند بود و امیدوارم با ادامه این همکاری، «ماه پنهان» فرصت بیشتری برای دیده شدن و ارتباط با مخاطبان پیدا کند.